پتاسیم یدات یکی از مشتقات مهم و پر مصرف ید در داروسازی و افزودنیهای خوراکی میباشد. نقش ید در سلامتی انسان و دام کاملا اثبات شده بوده و بدلیل همین اهمیت بالای آن سازمانهای مرتبط نظارت و حساسیت ویزه ای به مواد تامین کنده ید بدن انسان و دام دارند.

پتاسیم یدات

مشخصات کلی و فیزیکی پتاسیم یدات در جدول ذیل درج شده است

پتاسیم یدات

روش تولید:

یکی از روشهای مهم تولید صنعتی این ماده طبق واکنش زیر است

3I2 + 6 KOH → KIO3 + 5 KI + 3 H2O

روش تولید آزمایشگاهی این ماده میتواند از واکنش زیر صورت پذیرد

HIO3 + KOH → KIO3 + H2O

تعيين خلوص پتاسيم يدات طبق متد FCC

حدود 1.2 g نمونه را كه قبلا به مدت 3 ساعت تحت دماي 105درجه سانتیگراد خشك شده را دقيقا وزن كنيد و در 50 میلی لیتر آب حل كنيد.

عمل انحلال را در يك بالن ژوژه 100 میلی لیتری انجام دهيد. با هم زدن تا خط نشانه به حجم برسانيد.

10mL از آنرادر بالن ته صاف دربدار ريخته و 40 میلی لیتر آب اضافه كنيد. سپس 3g پتاسيم يديد و 10 میلی لیتراسيد كلريدريك 3:10 اضافه كرده، درب بالن را ببنديد.

محلول را بمدت 5 دقيقه در يك مكان بدور از نور آفتاب ساكن بگذاريد. سپس 100 میلی لیتر آب سرد اضافه كرده با سديم تيوسولفات 0.1 مولار تيتر كنيد.

در نزديكي نقطه پاياني شناساگر چسب نشاسته اضافه كنيد.

5KI + KIO3 + 6 HCl = 3 I2 + 6 KCl + 3 H2O

I2 + 2 Na2S2O3 = 2 NaI + Na2S4O6


محاسبه:

هر يك ميلي ليتر سديم تيوسولفات دقيقا 0.1مولار با 3.567 mg KIO3 هم ارز است.

 كلرات:

2 mL سولفوريك اسيد را به 2g نمونه اضافه كنيد. نمونه بايد سفيد بماند. هيچ بويي نبايد به مشام برسد و گازي آزاد نشود.(حدود 0.01 درصد)

يـديد:

1g نمونه را در 10 mL آب حل كنيد. سپس 1 mL‌سولفوريك اسيد 2 نرمال و يك قطره شناساگر چسب نشاسته اضافه كنيد. هيچ رنگ آبي اي نبايد ديده شود. (حدود 0.002 درصد)

كاهش وزن پس از خشك شدن:

نمونه را به 3 ساعت تحت دماي 1050C حرارت دهيد. كاهش وزن نبايد بيش از 0.5 درصد باشد.

 کاربردها:

* یدار کردن نمک طعام

* بعنوان ماده افزودنی به خوراک دام و طیور

* تهیه قرص یدات پتاسیم برای مراکز هسته ای

* استفاده در داروسازی برای برخی ضد عفونی کننده ها

* ماده افزودنی در شیر خشک نوزادان

* کاربردهای آزمایشگاهی

* در برخی کشورها بعنوان ماده افزودنی در کود برای افزایش یـُد خاک و غنی شدن علوفه مورد تغذیه دامها در چراگاهها از یـُد

 ایمنی:

یدات پتاسیم یک ماده پایدار است ولی در عین حال یک اکسنده قوی بوده و با مواد آلی ناسازگار است. و تماس زیاد آن (خصوصا محلول غلیظ) با پوست و چشم میتواند خورنده باشد.

ایمنی

در اثر بلعیده شدن میتواند باعث تحریک معده شود. استنشاق گرد و غبار ان میتواند باعث سوزش مجاری تنفسی شود.

در صورت تماس با پوست یا چشم با آب فراوان به کررات شسته شود

در اثر بلعیده شدن اگر شخص بیهوش باشد چیزی به او نخورانید و اگر به هوش باشد 24 فنجان پر شیر یا آب بخورانید و به پزشک مراجعه کنید.در صورت استنشاق نیز شخص را به هوای آزاد برده و به پزشک مراجعه نمایید.

شیوه نگهداری و انبارش:

در محیطی خنک و بدور از نور مستقیم آفتاب و گرمای شدید و در ظروف کاملا پلمب شده نگهداری گردد و از نگهداری هر گونه ماده کاهنده یا آلی در کنار آن خودداری شود.